Od 1 stycznia 2026 roku weszły w życie nowe przepisy dotyczące stażu pracy. Zmiany pozwalają doliczyć do niego także okresy wykonywania umów zlecenia, prowadzenia działalności gospodarczej, umów agencyjnych czy wykonywania wolnego zawodu.
Wiele osób zastanawia się jednak, czy nowe przepisy o stażu pracy w 2026 roku wpłyną na wysokość emerytury. Odpowiedź nie jest tak oczywista, jak mogłoby się wydawać.
Staż pracy 2026 – jakie zmiany wprowadziła nowelizacja?
Zmiany wynikają z ustawy z 26 września 2025 r. o zmianie Kodeksu pracy oraz niektórych innych ustaw.
Nowelizacja wprowadza możliwość zaliczania do stażu pracy także okresów wykonywania pracy w innych formach niż klasyczna umowa o pracę, takich jak:
umowy zlecenia,
umowy agencyjne,
prowadzenie działalności gospodarczej,
wykonywanie wolnego zawodu,
współpraca przy prowadzeniu działalności.
Warto pamiętać, że przepisy będą stosowane w różnych terminach:
od 1 stycznia 2026 r. – dla pracodawców z sektora finansów publicznych,
od 1 maja 2026 r. – dla pozostałych pracodawców.
Czy nowe przepisy o stażu pracy wpłyną na wysokość emerytury?
W mediach często pojawiają się informacje sugerujące, że dłuższy staż pracy zwiększy emeryturę. W praktyce jednak w obecnym systemie emerytalnym nie ma już takiej zależności jak kiedyś.
W tzw. nowym systemie emerytalnym wysokość emerytury zależy głównie od:
wysokości odprowadzonych składek do ZUS,
czasu ich opłacania,
zgromadzonego kapitału emerytalnego.
Oznacza to, że sam fakt doliczenia do stażu pracy okresów prowadzenia działalności gospodarczej czy pracy na zleceniu nie spowoduje automatycznie wyższej emerytury.
Jest to szczególnie widoczne w przypadku przedsiębiorców czy osób pracujących w modelu B2B, które często opłacają niższe składki na ubezpieczenia społeczne.
Po co wprowadzono zmiany w przepisach o stażu pracy?
Głównym celem zmian jest wyrównanie uprawnień pracowniczych osób, które zdobywały doświadczenie zawodowe w różnych formach zatrudnienia.
Nowe przepisy mają sprawić, że:
doświadczenie zdobyte na umowie zlecenia lub w działalności gospodarczej będzie uznawane przy obliczaniu stażu pracy,
pracownicy zyskają dostęp do stanowisk wymagających określonego doświadczenia zawodowego,
forma wcześniejszej pracy nie będzie ograniczać możliwości zawodowych.
Jak nowe przepisy wpłyną na prawa pracownika?
Najważniejsza zmiana dotyczy uprawnień pracowniczych, które zależą od ogólnego stażu pracy.
Może to mieć wpływ m.in. na:
długość urlopu wypoczynkowego,
okres wypowiedzenia,
wysokość odprawy przy zwolnieniu,
dodatkowe świadczenia zależne od stażu pracy.
Jeżeli ktoś wcześniej wykonywał pracę na podstawie umowy zlecenia dla obecnego pracodawcy, okres ten może zostać zaliczony także do zakładowego stażu pracy.
Zaświadczenie o stażu pracy z ZUS
Nowe przepisy przewidują również, że ZUS będzie wydawał zaświadczenia potwierdzające staż pracy.
Na podstawie takiego dokumentu pracownik będzie mógł wykazać swoje doświadczenie zawodowe i uzyskać dodatkowe uprawnienia u pracodawcy.
Podsumowanie – co oznacza staż pracy 2026 dla pracowników?
Zmiany w przepisach o stażu pracy w 2026 roku nie wpływają bezpośrednio na wysokość emerytury. Ich głównym celem jest uznanie różnych form pracy jako doświadczenia zawodowego i przyznanie pracownikom odpowiednich uprawnień.
Największe znaczenie nowe regulacje będą miały dla osób, które:
pracowały wcześniej na umowach cywilnoprawnych,
prowadziły działalność gospodarczą,
wykonują pracę w modelu B2B.
Dzięki temu ich doświadczenie zawodowe będzie mogło zostać wliczone do stażu pracy, który wpływa na liczne uprawnienia pracownicze.
Ciekawostka księgowa:
Wiele osób nadal uważa, że długość pracy automatycznie zwiększa emeryturę. Tymczasem w obecnym systemie dużo ważniejsze jest to, ile składek zostało faktycznie odprowadzonych do ZUS.