Od 2026 roku polskie rolnictwo czeka prawdziwa rewolucja w dopłatach unijnych. Rząd zapowiedział nowe zasady przyznawania wsparcia w ramach Wspólnej Polityki Rolnej, które mają wyeliminować tzw. fikcyjne gospodarstwa. Zmiany te wprowadza projekt ustawy o rolnikach aktywnych zawodowo (UC113), przygotowany przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

Czym jest „aktywny rolnik” według nowych przepisów?

Nowa ustawa ma sprawić, że dopłaty unijne i wsparcie ONW (obszary z ograniczeniami naturalnymi) trafią wyłącznie do osób faktycznie prowadzących działalność rolniczą.
Dziś wystarczy, że rolnik otrzymuje płatności bezpośrednie do 5 tys. euro rocznie — wtedy automatycznie uznawany jest za aktywnego zawodowo. Zgodnie z nowymi przepisami ten przywilej zniknie.

Od 2026 roku rolnik będzie musiał udowodnić, że rzeczywiście prowadzi działalność rolniczą — poprzez wykazanie kosztów lub przychodów z produkcji rolnej.

Jak udowodnić aktywność rolniczą?

Rolnik będzie mógł wykazać swoją aktywność poprzez dokumenty potwierdzające realne działania gospodarskie, takie jak:

• faktury za nawozy, środki ochrony roślin, materiał siewny czy usługi agrotechniczne,

• faktury za sprzedaż płodów rolnych,

• dowody opłacenia czynszu dzierżawnego,

• dokumenty potwierdzające zatrudnianie pracowników sezonowych,

• umowy kontraktacji i dostaw.

To rozwiązanie ma szczególne znaczenie dla rolników, którzy nie zawsze osiągają przychody — np. w latach słabszych plonów.

Kto zostanie automatycznie uznany za aktywnego rolnika?

Projekt ustawy przewiduje również sytuacje, w których rolnik zostanie automatycznie uznany za aktywnego zawodowo, bez konieczności składania dodatkowych dokumentów. Dotyczy to gospodarstw:

• posiadających zwierzęta w systemie IRZ (min. 0,3 DJP/ha),

• korzystających z ekoschematów, np. „rolnictwo węglowe” czy „integrowana produkcja roślin”,

• prowadzących gospodarstwa ekologiczne,

• rozliczających VAT,

• korzystających z premii dla młodych rolników lub wsparcia dla małych gospodarstw,

• uczestniczących w unijnej sieci danych FSDN.

Lista ta może być w przyszłości rozszerzana rozporządzeniem ministra rolnictwa, co pozwoli na elastyczne reagowanie na potrzeby rolników.

Rejestr aktywnych rolników prowadzony przez ARiMR

Nowością będzie rejestr rolników aktywnych zawodowo, który poprowadzi Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR).
Informacja o statusie rolnika znajdzie się w ewidencji producentów i będzie wykorzystywana również w innych programach wsparcia.
Co istotne – nowa definicja aktywnego rolnika dotyczy tylko dopłat unijnych i ONW. Nie wpłynie na ubezpieczenia społeczne czy status w KRUS.

Od kiedy zmiany w dopłatach dla rolników?

Projekt ustawy trafi pod obrady Rady Ministrów w IV kwartale 2025 roku. Jeśli zostanie przyjęty, nowe przepisy zaczną obowiązywać od sezonu dopłat 2026.
Za przygotowanie projektu odpowiada Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi Stefan Krajewski.

Co to oznacza dla rolników?

Zmiany oznaczają, że wielu rolników będzie musiało dostosować sposób dokumentowania swojej działalności. Dla biur rachunkowych obsługujących gospodarstwa rolne to także nowy obowiązek — pomoc w przygotowaniu dokumentacji potwierdzającej aktywność rolniczą.

Jeśli prowadzisz gospodarstwo i korzystasz z dopłat unijnych, warto już teraz przygotować się do nowych wymagań. Skontaktuj się ze swoim księgowym lub biurem rachunkowym — wspólnie sprawdzicie, jakie dokumenty będą potrzebne, aby zachować prawo do dopłat po 2026 roku.

Biuro rachunkowe Libri wspiera rolników w rozliczeniach, przygotowaniu dokumentacji oraz obsłudze dopłat unijnych.
Zadbaj o swoje finanse i bezpieczeństwo dotacji – zaufaj ekspertom.